26 Tháng Chín, 2017 | 2:35 chiều
Bạng đang xem:  / Đoàn TNCS Hồ Chí Minh TP.HCM / “Thành Đoàn bản hùng ca”

THÀNH ĐOÀN BẢN HÙNG CA

1. DƯỚI CỜ ĐẢNG QUANG VINH (1930 – 1964)

1.1. Thời kỳ 1930 – 1946 : Xếp bút nghiên lên đàng – Xuống đường

Chiến tranh đã gieo đau thương mất mát và tổn thất cho dân tộc. Dưới gót giày thực dân, đồng bào ta bị giam hãm, giày xéo dưới cảnh lầm than nô lệ và đói nghèo. Trước những thảm cảnh đó, ngày 03/02/1930, Đảng Cộng Sản Việt Nam được thành lập, chấm dứt 72 năm dài (kể từ ngày thực dân Pháp nổ súng xâm lược Việt Nam – 1858) khủng hoảng về một đường lối đấu tranh giải phóng dân tộc của lực lượng sĩ phu yêu nước. Từ đây, sự nghiệp giải phóng dân tộc ở Việt Nam gắn liền với cách mạng vô sản thế giới, đi đúng quỹ đạo cách mạng của thời đại.

Ngày 26/03/1931 dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng Sản, Đoàn Thanh Niên Cộng Sản – một tổ chức Cộng Sản của thanh niên Việt Nam yên nước – được quyết định thành lập. Từ đây, thế hệ trẻ Việt Nam đã cùng với các tầng lớp nhân dân khác viết nên những trang sử hào hùng trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc.

Dưới sự dìu dắt, lãnh đạo của Đảng và Bác Hồ, phong trào tranh của thanh niên Việt Nam ngày càng phát triển mạnh mẽ và xuất hiện nhiều tấm gương đoàn viên với khí phách anh hùng, trung thành tuyệt đối theo Đảng làm cách mạng, hy sinh anh dũng, hiên ngang trước họng súng quân thù.

Trong số đó, cần kể đến anh hùng Lý Tự Trọng – người đoàn viên TNCS thuộc lớp đầu tiên được đồng chí Nguyễn Ái Quốc trực tiếp đào tạo, giáo dục từ lúc thiếu niên. Trong một cuộc Mittinh kỷ niệm khởi nghĩa Yên Bái ngày 9/2/1931, anh đã bắn chết tên mật thám Lơgrăng để bảo vệ cho đồng chí diễn thuyết của mình. Anh bị bắt ngay sau đó, trước mọi cực hình tra tấn của kẻ thù, Lý Tự Trọng vẫn một lòng trung thành với con đường, với lý tưởng cao đẹp mà anh đã chọn, như lời anh đã nói “Con đường của thanh niên chỉ có thể là con đường cách mạng, không thể có con đường nào khác”. Lời anh đã trở thành bản tuyên ngôn của thế hệ thanh niên đầu tiên được giác ngộ lý tưởng của Đảng và cho tất cả thế hệ thanh niên sau này.

Trong giai đoạn kháng chiến chống Pháp, thực hiện lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh, cả dân tộc ta nói chung và đoàn viên thanh niên nói riêng đều bước vào cuộc kháng chiến trường kỳ đầy gian khổ, hy sinh. Tiêu biểu cho những ngày đầu kháng chiến là tuổi trẻ Sài Gòn – Chợ Lớn đã thành lập các đội thanh niên xung phong cảm tử, thanh niên tự vệ, các lực lượng vũ trang, lực lượng thanh niên tiền phong, dân công hỏa tuyển đã nêu cao gương chiến đấu và phục vụ chiến đấu dũng cảm tuyệt vời.

Sự kiện tiêu biểu, có tính chất mở đầu là hoạt động của đồng chí Huỳnh Tấn Phát đưa tờ báo Thanh Niên vào xuất bản tại miền Nam giai đoạn 1942-1943. Đây là tài liệu giáo dục Thanh Niên của Bác Hồ, là tiếng nói yêu nước của thanh niên thành phố, tuyên truyền cho đường lối cách mạng; giáo dục lòng yêu nước, căm thù giặc trong rộng rãi quần chúng thanh niên và kêu gọi họ tham gia đánh giặc cứu nước.

Tiếp đến là việc đồng chí Phạm Ngọc Thạch được Đảng phân công về lãnh đạo phong trào Đoàn thành phố năm 1945 sau khi ông tốt nghiệp bác sĩ tại Pháp. Từ những hoạt động đó, phong trào Đoàn bắt đầu hình thành và phát triển sôi nổi mạnh mẽ, tiêu biểu như tổ chức “Thanh niên tiền phong” trong những ngày Nam Bộ kháng chiến do đồng chí Phạm Ngọc Thạch trực tiếp phân công và lãnh đạo công khai.

Vào tối ngày 15/8/1945, sau khi nhận được tin Nhật hoàng đầu hàng đồng minh, Thường vụ Xứ ủy chỉ định ủy ban khởi nghĩa năm người : đồng chí Bí thư xứ ủy Trần Văn Giàu kiêm chủ nhiệm Ủy ban khởi nghĩa, Nguyễn Văn Trấn làm phó chủ tịch.

Sau khi Nhật đầu hàng, Sài Gòn được xem là trọng điểm, khởi nghĩa phải nổ ra và thành công trước nhất. Lực lượng khởi nghĩa chủ yếu là nhân dân Sài Gòn, mũi nhọn là các đội xung kích vũ trang và nửa vũ trang, là Công Đoàn, Thanh niên Tiền Phong, là các đơn vị quân bảo an đang ngã về phía cách mạng và bổ xung gấp rút bằng hàng vạn thanh niên, công nhân. Hàng chục vạn nông dân xung quanh thành phố sẽ được huy động để chi viện đúng lúc cho lực lượng nội thành.

Vào lúc 22 giờ đêm 24/8/1945 theo Chỉ Thị của Ủy ban khởi nghĩa, kiến trúc sư Huỳnh Tấn Phát dựng một đài cao ghi danh sách 9 người của Ủy ban Hành chánh lâm thời Nam Bộ, tại góc đại lộ đường Bonard (Lê Lợi) – Charner (Nguyễn Huệ). Cùng lúc một lễ đài được dựng ở đại lộ Norodom (đường Lê Duẩn) – đầu đại lộ Planchube (đường Phạm Ngọc Thạch). Đây là nơi Lâm ủy Hành chánh, Việt Minh Nam Bộ duyệt cuộc biểu tình vào sáng 25/08 – cuộc biểu tình lớn nhất từ trước đến giờ. Nội trong 25/08, ta giành chính quyền xong ở Chợ Lớn, Gia Định. Trong tháng 08, tất cả tỉnh, quận, xã Nam Bộ đều thành lập chính quyền cách mạng.

Đêm 22/09/1945, quân Pháp với sự trợ giúp của quân Anh đánh chiếm trụ sở Ủy ban Nam Bộ, chiếm trụ sở Quốc gia Tự vệ, đài phát thanh, nhà bưu điện. Sáng 23/08 sau hội nghị ở nhà 629 đường Cây Mai (nay là đường Nguyễn Trãi), khắp Sài Gòn – Chợ Lớn – Gia Định và Nam Kỳ vang vọng lời kêu gọi kháng chiến của Ủy ban Kháng chiến Nam bộ.

(click tải tài liệu “Thành Đoàn bản hùng ca” phần tiếp theo)